मसाल्यांतील भेसळीविरोधात FDA आक्रमक! तुकाराम मुंढेंच्या भूमिकेकडे राज्याचे लक्ष; व्यापाऱ्यांनी नियम पाळणे आवश्यक
मुंबई : नागरिकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्नपदार्थ मिळावेत, तसेच मसाल्यांमधील भेसळीला आळा बसावा, यासाठी महाराष्ट्राच्या अन्न व औषध प्रशासनाच्या (FDA) कारवाईकडे राज्याचे लक्ष लागले आहे. FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली
भेसळखोरांविरोधात कठोर पावले उचलली जात असल्याची चर्चा असली, तरी मसाल्यांबाबत नवीन नियमावली जाहीर झाल्याचा अधिकृत आदेश आणि त्यातील नेमक्या अटींची स्वतंत्रपणे खातरजमा करणे आवश्यक आहे.
हळद, तिखट, गरम मसाल्यांच्या गुणवत्तेचा प्रश्न ऐरणीवर
हळद, लाल तिखट, धणेपूड, जिरेपूड, गरम मसाला आणि इतर मसाल्यांचा वापर प्रत्येक घरात दररोज केला जातो. त्यामुळे या पदार्थांमध्ये भेसळ झाल्यास त्याचा परिणाम मोठ्या प्रमाणावर ग्राहकांच्या आरोग्यावर होऊ शकतो. मसाल्यांचा रंग अधिक आकर्षक दिसावा, वजन वाढावे किंवा कमी दर्जाचा माल चांगल्या प्रतीचा असल्याचे भासवता यावे, यासाठी प्रतिबंधित रंग अथवा अन्य अयोग्य पदार्थ वापरणे हा गंभीर प्रकार आहे.
अन्नसुरक्षा नियमांनुसार मसाल्यांमध्ये प्रतिबंधित रंग, आरोग्यास अपायकारक घटक किंवा अनधिकृत पदार्थ मिसळण्यास परवानगी नाही. अशा प्रकारांची तपासणी करून दोषी आढळणाऱ्यांवर कायद्यानुसार कारवाई करणे अपेक्षित आहे.
उत्पादक आणि विक्रेत्यांनी कोणती काळजी घ्यावी?
मसाले तयार करणाऱ्या कंपन्या, लघुउद्योजक, मसाला गिरण्या, घाऊक व्यापारी आणि किरकोळ विक्रेत्यांनी लागू असलेल्या अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे. व्यवसायाच्या स्वरूपानुसार आवश्यक FSSAI परवाना किंवा नोंदणी असणे, उत्पादनाच्या जागेची स्वच्छता राखणे, योग्य पद्धतीने साठवणूक करणे आणि उत्पादनाची गुणवत्ता टिकवणे महत्त्वाचे आहे.
पॅकबंद मसाल्यांवर लागू नियमांनुसार उत्पादनाचे नाव, घटकांची माहिती, उत्पादकाचा तपशील, परवाना क्रमांक, बॅच क्रमांक आणि आवश्यक तारखांची माहिती असणे गरजेचे आहे. नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधित प्रकरणानुसार दंडात्मक किंवा अन्य कायदेशीर कारवाई होऊ शकते.
सुट्या मसाल्यांच्या विक्रीवर पूर्ण बंदी आहे का?
सुटे मसाले विकणाऱ्या व्यापाऱ्यांमध्ये नवीन नियमांबाबत संभ्रम निर्माण होऊ शकतो. मात्र, मसाल्यांच्या सुट्या विक्रीवर संपूर्ण महाराष्ट्रात बंदी घालण्यात आल्याचा अधिकृत आदेश उपलब्ध असल्याची खात्री झालेली नाही. त्यामुळे अशा बंदीचा दावा अधिकृत अधिसूचना तपासल्याशिवाय करणे योग्य ठरणार नाही. सुट्या मसाल्यांची विक्री करतानाही लागू असलेल्या स्वच्छता, गुणवत्ता आणि परवाना नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
भेसळ आढळल्यास काय कारवाई होऊ शकते?
अन्न सुरक्षा आणि मानके अधिनियम, २००६ अंतर्गत उल्लंघनाच्या स्वरूपानुसार दंड, अन्नपदार्थ जप्त करणे, परवाना निलंबित किंवा रद्द करणे आणि गंभीर प्रकरणांत फौजदारी कारवाई होऊ शकते. कारवाईचे स्वरूप संबंधित नमुन्याचा अहवाल, उल्लंघनाचे स्वरूप आणि लागू कायदेशीर तरतुदींवर अवलंबून असते.
ग्राहकांनीही सतर्क राहण्याची गरज
ग्राहकांनी विश्वासार्ह विक्रेत्यांकडून मसाले खरेदी करावेत. पॅकबंद मसाल्यांवरील लेबल, उत्पादकाचा तपशील आणि परवाना क्रमांक तपासावा. संशयास्पद भेसळ आढळल्यास संबंधित अन्नसुरक्षा अधिकाऱ्यांकडे तक्रार करावी. केवळ रंग किंवा दिसण्यावरून मसाल्यात भेसळ असल्याचा निष्कर्ष काढू नये; आवश्यकतेनुसार प्रयोगशाळेतील तपासणी महत्त्वाची असते.
जन प्रतिसाद एक्सप्रेसचा निष्कर्ष
मसाल्यांची शुद्धता हा थेट नागरिकांच्या आरोग्याशी संबंधित विषय आहे. त्यामुळे भेसळखोरांवर प्रभावी कारवाई, नियमित नमुने तपासणी आणि व्यापाऱ्यांमध्ये नियमांविषयी जागरूकता निर्माण करणे आवश्यक आहे. तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखालील FDA प्रशासनाकडून मसाल्यांबाबत नेमके कोणते नवीन निर्देश जारी झाले आहेत, याबाबत अधिकृत आदेश स्पष्ट झाल्यानंतरच त्यातील निर्बंध आणि अंमलबजावणीची तारीख निश्चितपणे सांगता येईल.
Post a Comment